Cần có chiến lược dài hơi về sức khỏe tâm thần

Trong khi đó, Việt Nam là một trong 35 nước chưa có luật về sức khỏe tâm thần. Đây là những thách thức được đưa ra tại Hội thảo tham vấn về Chiến lược Quốc gia về Sức khỏe thần kinh giai đoạn 2016-2025 và tầm nhìn đến 2030 do Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế phối hợp với tổ chức Y tế toàn cầu (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tổ chức ngày 7/12.

Những con số đáng lo lắng

Theo Tổ chức y tế tất cả các nước (WHO), sức khỏe tâm thần được định tức là một tình trạng sức khỏe mà mỗi từng người nhận thức rõ khả năng của mình, có thể ứng phó với những stress bình thường trong sinh sống, làm ăn an toàn và thành công và có thể đóng góp cho cộng đồng.

Rối loạn thần kinh là một trong những bệnh không lây truyền chủ yếu trên thế giới, ước tính gây ra khoảng 14% gánh nặng bệnh tật toàn cầu.

Ở nước ta, hậu quả tìm hiểu quốc gia năm 1999-2000 cho thấy tỷ lệ mắc 10 bệnh tâm thần phổ biến (gồm thần kinh phân liệt, trầm cảm, động kinh, rối loạn nỗi lo, sa sút trí óc ở người già, loạn thần kinh sau chấn thương sọ não, chậm phát triển tâm thần, rối loạn hành vi ở thanh thiếu niên, rối loạn tâm thần do rượu, ma túy) chiếm khoảng 15% dân số (tương đương với khoảng 13,5 triệu người) mắc bệnh.

Theo PGS, TS Trần Văn Cường, chủ tịch Hội tâm thần học Việt Nam: Rối loạn thần kinh chiếm tỷ lệ cao trong dân chúng, tỷ lệ bệnh có khác nhau theo từng nhóm tuổi, giới tính và nghề nghiệp, chủng tộc và ở mỗi quốc gia khác nhau.

Theo lương y La Đức Cương, Giám đốc Bệnh viện thần kinh Trung ương 1, người bình thường trong suốt thế cuộc có ít ra một hoặc nhiều triệu chứng tâm thần.

Như vậy, công tác bảo vệ và trông nom sức khỏe tâm thần ở nước ta là một kết quả lớn vì tính xuất hiện của bệnh và sự ảnh hưởng đến sức khỏe người dân; cần được xã hội để ý, chăm lo và đầu tư nhiều nguồn lực hơn nữa.

Tại Hội thảo, TS Trần Quý Tường, Phó Cục trưởng Cục quản lý Khám, chữa bệnh cho biết, trong thời gian qua, ngành y tế đã  hình thành màng lưới các cơ sở khám, chữa bệnh tâm thần từ trung ương đến địa phương, với cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế từng bước được đầu tư đương đại. hàng ngũ các cán bộ thày thuốc chuyên môn sâu về tâm thần được giáo dục và phát triển, đồng thời thường xuyên cập nhật được các kỹ thuật chuyên trị sâu về khám chữa bệnh tâm thần ở các BV tuyến trung ương và một số BV tuyến tỉnh.

mặc dù vậy, công tác trông nom, bảo vệ sức khỏe thần kinh, phòng, chống các rối loạn tâm thần, vẫn còn nhiều gặp khó, tồn tại như hệ thống các cơ sở chuyên khoa thần kinh còn khó khăn, cơ sở vật chất chưa đảm bảo, nhân lực chuyên môn thiếu và yếu, không trọn vẹn, hệ thống đáp ứng dịch vụ không hoàn chỉnh, không toàn diện, không đảm bảo tính hệ thống, sự kỳ thị, phân biệt xử sự vẫn còn tồn tại, sự kết hợp, hợp tác liên ngành, đa lĩnh vực thực hiện an toàn chưa cao, sách lược đón nhận của nhân công về tâm thần chưa thích hợp, còn thiếu văn bản luật pháp và nhược điểm trong giám sát thực thi luật, săn sóc sức khỏe tâm thần chưa được chú trọng đến một số nhóm đặc biệt: em bé, vị thành viên, chị em, người cao niên, thiên tai, thảm thê họa...

Cần có chiến lược dài hơi

bây giờ, Việt Nam là một trong 35 nước chưa có luật về sức khỏe thần kinh. Hơn một nửa các nước Đông Nam Á không có hoạt động săn sóc sức khỏe thần kinh tại cộng đồng hay làm việc chữa trị các rối loạn thần kinh nặng tại tuyến cơ sở, các bệnh viện và viện vẫn là cơ sở chữa trị xuất hiện. Với hiện trạng như vậy, quyết nghị của Hội đồng Y tế thế giới tháng 5/2012 đã đưa ra khuyến cáo rằng các quốc gia cần có các đáp ứng toàn diện và có kết hợp ở cấp độ quốc gia nhằm ứng phó với gánh nặng bệnh tâm thần.

Tại Việt Nam, trước nhu cầu ngày càng cao về trông nom sức thần kinh của quần chúng. #, nhằm giảm xuống gánh nặng do rối loạn tâm thần gây ra, việc hoàn thiện hiên chính sách và luật pháp, cũng như tăng cường việc chỉ huy điều hành trong công tác trông nom sức khỏe là một trong những giải pháp quan trọng, trong đó có việc xây dựng Chiến lược Quốc gia về săn sóc Sức khỏe tâm thần cho giai đoạn 2016-2025 nhằm đưa ra định hướng cho công tác săn sóc sức khỏe thần kinh toàn diện, lồng ghép và dựa vào cộng đồng. hơn thế nữa, việc chăm sóc Luật Sức khỏe tâm thần, thành lập Ủy ban Quốc gia về Sức khỏe thần kinh để điều phối liên ngành hiệu quả, và thiết lập đơn vị chuyên trách về sức khỏe tâm thần trong Bộ Y tế là những vấn đề cần được ưu tiên bắt đầu thực hành trong giai đoạn tới.

Việc xây dựng Chiến lược quốc gia Sức khỏe tâm thần cho giai đoạn dài hạn là thực ra cần thiết và quan trọng để Việt Nam đưa ra tầm nhìn, xác định mục đích cho dài hạn, xác định các kế hoạch hành động ưu tiên, khả thi, giá thành và hiệu quả để định hướng cho các cơ quan liên tưởng, các địa phương bắt đầu thực hiện, nhằm tăng cường sức khỏe tâm thần, dự phòng các rối loạn tâm thần, phát hiện sớm, chữa trị, quản lý, bình phục tác dụng và trợ giúp xã hội, cho những người bị rối loạn tâm thần. Sự điều hành của Chính phủ và những cam kết về chính trị thông qua chương trình này là điều rất cấp thiết để điều phối các ngành khác nhau trong việc nhược điểm  gánh nặng của sức khỏe tâm thần.

Là người gắn bó với Việt Nam 20 năm qua trong công cuộc cải thiện sức khoẻ thần kinh tại Việt Nam, Giáo sư Harry Minas (ĐH Melbourne, Australia), chuyên gia sức khỏe tâm thần quốc tế, bí quyết về những thách thức đang gặp phải của Việt Nam hiện nay: "Việt Nam đang quan tâm hơn tới kết quả sức khỏe tâm thần, tuy vậy cần tăng thêm những cam kết đầu tư để cải thiện chất lượng dịch vụ, đặc biệt cải thiện hệ thống thông tin về sức khoẻ tâm thần nhằm chắc chắn chất lượng lập ấn định, giám sát và đánh giá các dịch vụ sức khoẻ thần kinh ở Việt Nam. Điều đó bao gồm sự cấp thiết phải chăm sóc bộ luật về sức khoẻ tâm thần, một sách lược quốc gia về sức khoẻ thần kinh, cũng như việc thiết lập một đơn vị sức khoẻ thần kinh đủ mạnh trong Bộ Y tế".

xuất phát từ thực tiễn và các quan niệm nêu trên, Bộ Y tế có dự định xây dựng dự thảo Chiến lược quốc gia về sức khỏe tâm thần GĐ 2016-2025, định hướng đến năm 2030, để trình Thủ tướng Chính phủ chuẩn y.

kế hoạch tụ tập vào 4 mục tiêu chính là tăng cường chỉ huy và điều hành an toàn cho sức khỏe tâm thần; cung cấp các dịch vụ chăm sóc về y tế và xã hội dựa vào cộng đồng toàn diện, lồng ghép và đáp ứng quan tâm; triển khai các chiến lược nhằm nâng cao sức khỏe thần kinh và phòng ngừa rối loạn tâm thần; và củng cố hệ thống thông tin, chứng cứ và nghiên cứu cho sức khỏe tâm thần. Việc bắt đầu dự định Hành động sẽ cho phép người có rối loạn tâm thần tiếp xúc dễ dàng hơn các dịch vụ sức khỏe tâm thần và săn sóc mọi người; Người mắc các rối loạn tâm thần được chữa trị bởi các Sales y tế có kỹ năng phù hợp trong các cơ sở trông nom sức khỏe đa khoa, chương trình hành động giảm khoảng trống về sức khoẻ tâm thần mhGAP của WHO và các dụng cụ dựa trên chứng cứ tạo thuận tiện cho tiến trình này; tham dự tổ chức lại, cung ứng và đánh giá dịch vụ nhằm đảm bảo dịch vụ chăm sóc và chữa trị đáp ứng tốt hơn nhu cầu của họ; tiếp xúc nhiều hơn tới các chính sách về dị tật, chương trình nhà ở và sinh kế của chính phủ, và tham gia tốt hơn trong công việc, đời sống cộng đồng và các kết quả dân sự./.

Theo VOV

»Sơn móng tay nguy hại hơn bạn tưởng

Xem Thêm